ZALTBOMMEL – De Franse organist Jean-Baptiste Monnot geeft op woensdag 12 augustus een concert in de Sint-Maartenskerk in Zaltbommel. Het optreden, dat om 20.00 uur begint, maakt onderdeel uit van de Bommelse Orgelzomer, de jaarlijkse serie zomerconcerten op het Wolfferts-Heijneman-orgel.
Titulair organist in Rouen
Monnot is sinds 2015 titulair organist van het Cavaillé-Coll-orgel van de abdijkerk Saint-Ouen in Rouen, een instrument dat internationaal geldt als een van de belangrijkste Franse orgels uit de negentiende eeuw. Hij studeerde in Rouen, Parijs en Stuttgart en werkte jarenlang nauw samen met de Franse organist Jean Guillou. Naast zijn concertpraktijk ontwikkelde Monnot een eigen verplaatsbaar pijporgel, het Orgue du Voyage.
Van Bach tot Liszt
Voor zijn optreden in Zaltbommel koos Monnot een programma waarin grote muzikale vormen centraal staan. De avond opent met Bachs Praeludium und Fuge in D groot, een vrije en virtuoze compositie die uitmondt in een omvangrijke fuga. Daarna volgt Francks Choral nr. 3 in a klein, het laatste deel uit de serie ‘Trois Chorals’ en een van de laatste werken die César Franck componeerde.
Een opvallende plek in het programma is er voor Scriabins Etude in cis klein. Monnot maakte zelf een orgelbewerking van dit vroege pianowerk, die hij ook op zijn eigen orgel in Rouen uitvoert. Het concert wordt afgesloten met Liszts Fantaisie et Fugue over ‘Ad nos, ad salutarem undam’, een monumentale compositie die om een orgel met een breed klankenpalet vraagt.
Eeuwenoud orgel
Het Wolfferts-Heijneman-orgel waarop Monnot speelt, dateert in de kern uit 1783, toen de Rotterdamse orgelbouwer Andries Wolfferts het instrument bouwde. Hij gebruikte daarbij pijpwerk uit een ouder orgel uit 1723, dat op zijn beurt weer pijpwerk had geërfd van een voorganger: een bourdon van orgelbouwer Peter Jansz de Swart uit het einde van de zestiende eeuw is nog altijd op het hoofdwerk aanwezig.
In 1796 breidde de Nijmeegse orgelbouwer A.F.G. Heijneman het instrument fors uit; een groot deel van de kenmerkende tongwerken is van zijn hand. Anders dan bij veel andere Nederlandse orgels bleven negentiende-eeuwse aanpassingen in Zaltbommel beperkt. In 1944 werd het orgel door burgers in allerijl gedemonteerd, uit angst dat de Duitse bezetter de kerktoren zou opblazen. Na de algehele restauratie van de kerk tussen 1978 en 1985 werd ook het orgel gerestaureerd, met de situatie van 1796 als uitgangspunt. Het onderhoud ligt tegenwoordig bij orgelbouwer J.C. van Rossum uit Wijk en Aalburg.
Praktische informatie
Tijdens het concert is via een beeldverbinding de speeltafel van het orgel te volgen. Kaarten kosten 15 euro aan de kassa, inclusief koffie of thee, en 12 euro in de voorverkoop. Kinderen, scholieren en studenten hebben gratis toegang. Voor de hele concertserie is een passe-partout verkrijgbaar.
De zomerconcerten vinden doorgaans op woensdagavond plaats. Het slotconcert wijkt daarvan af: dat is op zaterdag 12 september, met vaste organist Leendert Verduijn.
